شما اینجا هستید
اجتماعی » سقز؛ قطب پارچه کوردستان و ایران

سقزرووداو: شهرستان سقز بعنوان یکی از قدیمی ترین شهرها و پل ارتباطی میان شمال غرب با جنوب و جنوب غرب کشور در شمال غربی استان کوردستان و در همسایگی استان آذربایجان غربی و مرز اقلیم کوردستان واقع شده است.

مرکز این شهرستان یعنی سقز در فاصله ۱۸۷ کیلومتری شهر سنندج قرار گرفته است. تاریخ سقز حدود ۷ هزار سال بوده، نام امروزه سقز از نام سکاها، اسکیت و سکز به یادگار مانده است شهر سقز در سرزمین مانائی، مادی، بر سر راه کاروانی همدان به آذربایجان و دیاربکر و موصل به زنجان و قزوین و ری قرار داشت و به دلیل موقعیت چهار راهی از مراکز مواصلاتی دنیای قدیم بود.

سقز از شهرهای مرزی و دارای بازار بزرگ محصولات متنوع از جمله پارچه های متنوع و ارزان، پوشاک، وسایل خانگی، آرایشی و بهداشتی و همچنین جاذبه های گردشگری و آثار تاریخی متنوعی می باشد که پتانسیل عمده ای برای جذب توریست محسوب می گردد، که در زیر به پاره ای آز آنها اشاره می گردد:

الف- بازار و محصولات ویژه

۱ـ بازار بزرگ پارچه و پوشاک شهرستان سقز:

سقز به عنوان یکی از قطب‌های اصلی توزیع پارچه، پوشاک و روسری در کوردستان، منطقه و ایران مطرح است، هم اکنون بیش از ۵۰۰ مغازه و پاساژ پارچه و پوشاک فروشی بویژه پارچه لباس کوردی زنانه در مجموعه مغازه ها و پاشاژهای گذر ابریشم، پشت بازار روز (قزاق خانه)، راسته اردلان، بازار بالا و زیرگذر آزادی مشغول فعالیتند.

بسیاری از مردم شهرهای دور و نزدیک برای تهیه پارچه موردنظر خود به صورت عمده و خرده به این شهر می‌آیند، زیرا بازار پارچه سقز به لحاظ تنوع، گستردگی و قیمت و تازگی سرآمد بازارهای منطقه بوده و در کشور نیز مشهور است.

۲- بازار لوازم خانگی و آرایشی

در کنار آن نیز وجود مغازه های و پاشاژهای متنوع فروش لوازم خانگی (LED، کولر گازی، وسایل آشپزخانه و…) در مجموعه بازار اصلی و خیابان فخر رازی (چه م ولیخان) و پاساژهای صابریان، سه روک، تاج محل و…محل مناسبی را برای خرید وسایل مناسب خانگی باشد که نظیر آن در کمتر شهری پیدا می شود.

عمده وسایل آرایشی در بازار بالا و پایین، بازار روز (قزاق خانه)، پاساژهای عرفانی، آدمی، ئالان و دیلان، کوثر و…قرار گرفته که در تنوع و قیمت نسبت به سایر شهرها وضعیت مناسب تری دارد.

۳ـ محصولات محلی و ویژه

برخی محصولات محلی و طبیعی شهرستان در سطح منطقه ای و فرامرزی سرآمد و متمایز است و به لحاظ کیفیت و طبیعی بودن، به نوعی برند محسوب می شوند.

از جمله این کالاها و محصولات می توان به عسل طبیعی، گردو، پنیر کوپه، تخمه طلایی، آدامس محلی، داروهای گیاهی و… اشاره کرد.

ب- آثار تاریخی

شهرستان سقز با ۳۵۰ اثر شناسایی و ۱۶۵ اثر ثبتی یکی از مراکز مهم تاریخی استان و غرب کشور می باشد، همچنین به لحاظ جاذبه های طبیعی و گردشگری تجاری شهرستان سقز قطب منطقه ای و کشوری محسوب می شود، هر چند در مورد احیا و حفاظت آثار مشکلات و کمبودهایی وجود دارد. اما دارای مراکز اقامتی مناسب و محیطی آرام و سرسبز برای مسافران و گردشگران است.

۱- قلعه باستانی زیویه و غار کرفتو

این قلعه به فاصله ۵۵ کیلومتری جنوب شرق سقز و در شمال روستایی موسوم به همین نام بر بالای تپه ای طبیعی که قسمتی از راس آن سنگی است، قرار گرفته است. این تپه قریب ۴۰ هکتار وسعت دارد و ارتفاع آن از سطح زمین های مجاور و از جهات مختلف بین ۹۰ تا ۱۱۰ متر می باشد. موقعیت خاص طبیعی تپه زیویه در یک چشم انداز علت اصلی و اساسی برای بنای چنین قلعه ای را مسجل و مستدل می سازد. قسمت شمالی تپه دارای شیب تندی است و قسمت جنوبی آن نیز در اغلب بخش ها صخره ای و به صورت صاف است؛ تنها جبهه های غربی و شرقی شیبی ملایم دارند. با حدود ۲۱ تپه سنگی که در طول کاوش های چند سال اخیر به دست آمده بنظر می رسد ورودی قلعه را در سمت شرق قرار داده اند. در دامنه جنوبی و در زیر صخره ها به ارتفاع ۵۰ متری از زمین های اطراف غار نسبتا محدودی وجود دارد که شاید در گذشته سازندگان و معماران قلعه توانسته باشند از درون تاسیات قلعه راهی به آن پیدا کرده اند .

در طی انجام حفاریهای هیت کاوش بخش اعظمی از بنای قلعه از زیر خاک آزاد شده و مشتمل بر پله های سنگی، حیاط هایی با کف سنگ فرش، اطاق های تو در تو، تالار ستوندار و قسمت های از حصار اصلی میباشد .

بسیاری از محققان و باستان شناسان در مورد زیویه و آثار آن اظهار نظر نموده اند و بر اساس شواهد و مدارک بدست آمده قدمت این مکان را نیمه دوم قرن هفتم قبل از میلاد دانسته اند و در این که این محل یک قلعه حکومتی بوده، شکی نیست اما نکات مهم و تاریک و مجهول در مورد این اثر عظیم هنوز بسیار است .

غار کرفتو یکی از آثار تاریخی و طبیعی کوردستان بوده، این غار مجموعه ای از زیبایی های طبیعی و تلاش انسان ها برای غلبه بر طبیعت و زنـدگی بهتـر و ایمن تر است. سابقه سکونت یا مورد استفاده قرار گرفتن آن را از دوره سلوکی به بعد یعنی اشکانی، ساسانی و اسلامی می دانند .

پس از کاوش هایی که در دو فصل انجام گرفت و با نتیجه ای حاصل از مطالعات محوطه های اطراف غار مشخص شد پیش از تاریخ، احتمالا از اواخر هزاره پنجم و هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح (ع)، این غار همزمان با پناگاه های و غارهای دیگر از جمله غار کانی میکائیل مورد استفاده قرار می گرفته است .

غار کرفتو در فاصله تقریبا برابر بین سقز و دیواندره قرار گرفته است.

۲- مسجد دومناره

این مسجد در بافت قدیمی سقز روبه روی پارک مولوی کرد واقع است. تاریخ دقیق ساخت مسجد مشخص نسیت، ولی از آنجا که اهالی محل ساخت آن را به شیخ حسن مولان آباد نسبت می دهند،‌ احتمال دارد در اواخر دوره افشاریه و اوایل زندیه ساخته شده باشد .

مسجد دارای شبستانی با چهار ستون قطور چوبی به نشانه چهار خلیفه اهل سنت است. در ضلع جنوب غربی، ایوان ستوان دار (مصلای تابستانی) ساخته شده که فرم مخصوص مساجد منطقه کردستان را تداعی میکند .

بالای مسجد دو مناره رفیع و بلند قرار دارد و به همین دلیل به مسجد دو مناره شهرت دارد. مصالح به کار رفته در بنای این مسجد شامل خشت و خام، ملات گل، سنگ های لاشه، چوب و … است. در تزئینات مناره از کاشی ها و آجرکاری های معقلی استفاده شده است .

احتمالا حوض خانه مسجد که گنبدی بر فراز آن قرار دارد و محل وضوی نمازگزاران است. قدیمی تر از مسجد کنونی و متعلق به دوران صفویه است. در دیوارهای مسجد ازکاشی های صابونکی با طرح سرو (درخت زندگی) ، کار استاد علی اصفهانی برای تزئین استفاده شده است. به نظر می رسد که این استاد اصفهانی چند سالی در سقز سکونت داشته است .

۳- حمام حاج صالح

بنای این حمام مربوط به دوره صفویه می باشد ودر سال ۷۹ به شماره ۲۸۳۰ در فهرست آثار ملی کشور ثبت گردیده و در همان سال توسط اداره کل میراث فرهنگی استان کردستان تملک گردیده و چندین برنامه مرمتی در آن انجام که آخرین آن مربوط به تابستان سال۹۱ برای رفع رطوبت بنای مذکور بوده است.

حمام «حاج صالح» به عنوان یکی از قدیمی ترین حمام های منطقه در بافت قدیمی شهر سقز و در مجموعه بازار تاریخی این شهر (یعنی خیابان فخر رازی جنب کاروانسرای تاجوانچی) ساخته شده است.

این حمام مجموعه کاملی است که همه‌ی ویژگی‌های یک حمام را دارد و شامل بخش‌های مختلفی چون بینه، سربینه، گرم خانه، خزینه، خلوتی ‌ها، تون انبار(مخزن سوخت حمام)، سیستم آب و فاضلاب است.

۴- بنای مسجد شیخ مظهر

بنای این مسجد مربوط به دوره قاجاریه می باشد و در تاریخ ۱۱/۵/۸۴ به شماره ۱۲۶۷۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و تاکنون چندین برنامه مرمتی در آن انجام شده است .

۵- مجعه کاروموانسرا و بازار قدیمی سقز

سقز دارای یکی از بازارهای تاریخی و قدیمی در منطقه بوده و به گفته صاحبنظران، سقز در عصر صفوی مرکز تجاری و داد و ستد در منطقه شمال غرب کشور بوده است و ظرفیت های عظیم تجاری و فرهنگی برای تبدیل شدن به بازار اصلی و مرکز تجاری در شمال غرب کشور را داراست

این مجموعه در مرکز اصلی شهر شامل بقایایی از راسته‌های بازار قدیمی سقز به جای مانده است با توجه به احداث مراکز تجاری در مجاورت آن همچنان به عنوانی یکی از مراکز تجاری اصلی شهر محسوب می گردد.

شهرستان سقز بازار پارچه و پوشاک در غرب کشور محسوب می شود و بازارهای لوازم خانگی، آرایشی و بهداشتی آن نیز به لحاظ کیفیت و قیمت در میان شهرستان های مرزی از وضعیت مناسب تری برخوردار است.

 

۶- حمام و عمارت تاریخی قلندر

حمام قلندر که نام و وجه تسمیه آن از نام محل روستای قلندر واقع در شهرستان سقز گرفته شده و از بناهای عمومی متعلق به آن روستا می باشدکه تاریخ ساخت آن متعلق به اواخر دوره حکومت  قاجاریه در ایران و توسط خاندان فیض اله بیگی از طوریف مشهور منطقه احداث شده است.

از ویژگی های بارز احداث بنای حمام قلندر هم تراز بودن کف بنا با معابر و زمین های اطراف می باشد که در نوع خود با توجه به شرایط اقلیمی و مقایسه با غالب حمام های هم دوره ساخت و احداث آنها در زیر زمین قابل بررسی و تامل می باشد.

ورودی، هشتی، بینه، سربینه، گرمخانه، میاندر، سرویس های بهداشتی، خلوتی و خزینه عناصر تشکیل دهنده این بنا است.

از ظرفیت های عظیم دیگر این روستا عمارت تاریخی فاتح فیض اله بیگی بوده که دارای عرصه ای به مساحت ۲ هزار متر مربع و حیاط بزرگ با آبنما و فضاهای جنبی است و در ۲ طبقه ساخته شده و بنا دارای ایوان بلند با ۱۰ ستون چوبی در نمای اصلی احداث شده است و از جمله تزئینات این بنا می توان به تزئینات چوبی و درب و نرده ها اشاره کرد؛ بازسازی این اثر تاریخی نیز امری ضروری می باشد.

ج- مراکز دیدنی و تفریحی:

۱- مجموعه پارک های حاشیه چم سقز

مجموعه پارک های تفریحی- توریستی حاشیه رودخانه که ظرفیت گردشگری مناسب و قابل اتکایی برای شهروندان و مهمانان در این شهر بوجود آورده است، پارک های کوثر، ۲۹ گولان، مولوی کرد، شهربازی بزرگ پارک لاله و… از جمله این مراکز تفریحی هستند.

 

  

۲- مناطق دیدنی و بکر سرشیو (مسیر سقز- مریوان) و جاده سقز- بانه

این منطقه دارای پوشش گیاهی بسیار متنوع و دارای جاذبه برای گردشگران و مهمانان می باشد، وجود غذاهای محلی نظیر: آش دوغ، کلانه، کره و عسل طبیعی و کوه های سر به فلک کشیده، سد چراغویس محیطی پرنشاط برای گردشگران فراهم نموده است.

روستاهای این منطقه بدلیل معماری خاص و زندگی سنتی مردم از جذابیت های خاصی برخوردار بوئده و تنوع گیاهان فراوان در این مسیرها، هرساله گردشگرتان زیادی را به سوی خود جذب می نماید.

۳- دریاچه سد لگزی (دریاچه زرینه رود)

این دریاچه در ۶۲ کیلومتری شمال شهر سقز و بین شهرستانهای سقز و بوکان قرار گرفته است و طول متوسط آن ۶ کیلومتر است آب دریاچه از رودهای زرینه‌رود، خورخوره، سیمینه رود و چم سقز تأمین می‌شود این دریاچه از جاذبه‌های طبیعی استان محسوب می‌گردد. روستاهای اطراف دریاچه به ویژه روستای قلندر از روستاهای گردشگری محسوب می‌شود.

۴- روستاهای هدف گردشگری

روستاهای شهرستان سقز نظیر: قلندر (حمام و عمارت تاریخی)، مرخز (حمام تاریخی)، سرا (مسجد و حمام تاریخی)، مولان آباد (قرآن تاریخی شیخ حسن الکوردی (ام القران))، ترجان (مسجد تاریخی)، تمبربیگ (مسجد تاریخی)، روستای سرچشمه (مرکز بستنی سنتی منطقه)، بسطام در منطقه سرشیو و… از جاذبه های خاصی برای سفر و بازدید برخوردارند.

  1. ویدائو

    بی نظیر بود

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

سایت خبری سقز رووداو | خبری | تفریحی | شخصی | اقتصادی | ورزشی | فرهنگی