خەسار ناسی نەپیڤین

-حەسەن ئەمینی سەقز

زمانی هەرگەلێک بە ئاخافتن و راوێژو قسەوباسکردنی  بەرودەوامی چین و توێژەکانی ناو کۆمەڵگا زیندوو وەو  زیندوویش  دەمێنێتەوە

ئەم وت و وێژو دیالۆگەی رۆژانەی کۆمەڵانی خەڵک لە گەڵ یەکترو بەرانبەر بە یەک  لە بازاڕو دووکان وشوێنی کاروفرمان زمانی خستوەتە پرۆسەی نەوەستان و نەفەوتان لەم ئاخافتنە  رووبەروو و دەم بەدەم چاو بەچاو وگۆێ بەگۆێدا زمان گەشە ونەشه ئەکا وشە رام و دەسەمۆ وئەبێ بۆ دارشتنی هەست و سۆز و قین و رق لەشوێن و جێی تایبەت و گونجاو و شیاوی خۆیدا.

لەم چەرخ وخول و سەردەمە کە تەکنۆلۆژیا رۆژلەگەڵ رۆژ لەگەشەدایەو بەردەوام لەخزمەت پێداویستیە گشتیەکانی ئابووری و فەرهەنگی و هونەری کۆمەڵانی  خەڵک دایە بەداخەوە بۆ میللەتەبندەستەکان بەتایبەت کورد  خەسارەگەلێکیشی بەدواوەیە یەک لەوانە زمانە کە لەهەموو شتێک زیاتر خەسار ئەبینێ و بەم شێوەی کە ئێستە ئەیبینین نەک هەرکتێب خوێن کەم و کەمتر بوەتەوە قسەکردنیش لەگەڵ یەکدا رۆژلەگەڵ رۆژ کەم ئەبێتەوەو هەرکەسەو لە خەڵوەتی خۆیدا سەرقاڵی دنیایی تەنیایی و مەجازی  خۆیەتی کە بێشک دانیشتن لە ژووری تەنیاییداو منۆڵۆک کردن لەگەڵ خۆ   خۆدوورخستنەوە لە جەمع وجەماعەت و کۆڕوکووبوونەوە خەسارەت و زیانێکی هەرەبەرچاو بە ئیدێوم و پەند و ئێما و ئاماژەکانی ناو هەمانەو جانتای زمان ئەگەیەنێت کە بەدرێژایی مێژوو کورد سینەبەسینە هێناویە هەتا ئەم دەوروسەردەمە.

دیارە هۆکارگەلی جۆراوجۆر  وەک سیاسی ئابووری کۆچی ناچاری و زۆرەملی …دەوری بەرچاوتریان هەیە لەئەم کارەساتە کە پێویستی بە وتارولێدوانی دیکەیە..

ئەوەی مەبەستی  نووسین و لێدوانەکەی منە نەپەیڤین و قسەنەکردنی رووبەروو و دەم بەدەم چاو بەچاوە کە قسەنەکردن لەگەڵ لایەنی بەرانبەرو گەمەنەکردن بەوشەو رستە کادری کارامەی نێو مینبەرو پشت تریبوون سەرسەکۆی هەڵوێست و  مەلەوانی بەتوانای دەریای زمانی لێ ناکەوێتەوە   دیارە کتێب و رۆژنامەو نامیلکەو مانگنامەوحەوتوونامە دەوری خۆیان لەپاراستن و گەشەکردنی زمان دا دەبینن بەڵام هیچ گارانتی یەک نیە کە خوێنەر رۆژانە سەردانی ماڵەکتێب و دەست و مشتاقێک لەگەڵ ئەونووسراوانەدا بکات هەربۆیە ئەرکی قورس وگران ئەکەوێتە ئەستۆی قسەکردنی راستەوخۆ لەگەڵ دۆست وهەڤاڵان لە پانتای بازاڕوشەقام وکۆڵان و ئەکرێ دایک و گەڕەک و کۆڵان گەورەقوتابخانەبن بۆزمان.

هەرئێستا لە بازاڕوشەقام وکۆڵانەکانی کوردستان لە گەنجێکی تەنانەت خوێندکاریش گەر بپرسی دەرسەودەورەکەت چۆنەولەچ ئاستێکدای ؟ دەڵێ: نۆکەرتم گەربڵێی بابت چدکاوبەچیوە سەرقاڵە؟ هەر دەڵێ: نۆکەرتم گەربلێی دایکت چۆنە و حاڵ وئەحواڵی؟ هەر دەڵێ: نۆکەرتم …

وڵامدانەوەی ئەم گەنجەو هاوپۆلەکانی  بەئاشکرائەوە دەسەلمێنێ کە لەباری پەروەردەیی زمانیەوە گەنجان و لاوان و بەگشتی بەرەی نوێمان دەسەوسان و ناتوانن وشەی پێوێست بۆ مەبەستی پێویست بەکاربێنن واتە فیشەکی خۆی  دەکار ناکەن و خەسارپێکن کە بەردەوامی ئەم خەسارپێکیە لەنێوچوون وتوانەوەی زمانەکەمانی لێ دەکەوێتەوە
لەسەردەمانێکدا قانعی خەمخۆر بەپێی هەلومەرجی سەردەمی ژیانی لە کتێبی شاخی هەورامان و لەشێعری شاخی هەورامان دا سپاسی شاخ وداخی هەورامان دەکات و دەفەرمێ:

“شاخی هەورامان هەرچەن رەنجەڕۆم
زۆرچاک بزانە کە مەمنوونی تۆم
چونکە پاراستت تۆ ئەو زمانە
تێکەڵت نەکردلەگەڵ بگانە
نە رۆم نە عەجەم نەتوورکی تاتار
نەرووس نەژاپۆن نەدەس ئیستیعمار
نەهاتنە ناوت سەربەخۆژیای
بۆ لاوەکانت تۆ پشت و پەنای..”

بەڵام ئێستا لەم چاخ و سەردەمەدا رەنگە شاخ و داخی هەزاربەهەزار وەک پێ دەشتی کاکی بەکاکی نەتوانێ ببێتە پشت و پەناو پارێزەر.
بەم پێیە پێویستە کۆمەڵانی خەڵک بەگشتی و بەرپرسان و بەڕێوبەرە خۆجێیەکانی ئەنجومەن و ئین جی ئۆ و تەشەکولە ئەدەبی و فەرهەنگی و وەرزشی و کۆمەڵایەتیەکان بایەخێکی پتر و بەرچاوتر بدەنە دیالۆگ و گفت و گۆ کردن و یەکتردواندن دەمەقاڵەو چەلەحانێ وراوێژو بیروڕاگۆڕینەوە.
“ئالبێرت ئەنێشتێن دەڵێ: ئەگەردەتانەوێ منداڵەکانتان وشیاروزیرەک بن قسەوباسیان بۆبگێڕنەوە ئەگەرئەتانەوێ زۆرتر وشیاروزیرەک بن قسەو باسی زۆرتریان بۆ بگێڕنەوە”