جشنواره پارچه و لباس کوردی در سقز؛ فاصله میان یک «هدف بزرگ» و یک «اجرای کوچک»
– وفا رحیمی خبرنگار
جشنواره پارچه و لباس کوردی قرار است سقز را بهعنوان برند، قطب و مقصد گردشگری در حوزه پارچه و پوشاک معرفی کند؛ هدفی مهم که در صورت طراحی حرفهای، میتواند به رونق بازار، گردشگری، تجارت چمدانی و ارتقای جایگاه اقتصادی سقز منجر شود.
اما پرسش اینجاست: آیا آنچه اکنون در حال اجراست، با چنین هدفی تناسب دارد؟
آنچه تاکنون دیده میشود، بیشتر به یک نمایشگاه محدود با چند برنامه جانبی شباهت دارد تا یک جشنواره فرهنگی، اقتصادی و گردشگری که قرار است برای سقز برند بسازد. مسئله، مخالفت با اصل جشنواره نیست؛ مسئله، فاصله میان هدف بزرگ و اجرای فعلی است.
جشنواره باید از نمایشگاه فراتر برود
جشنواره موفق صرفاً محل عرضه کالا نیست؛ باید مجموعهای از رویدادهای فرهنگی، هنری، اقتصادی، رسانهای و گردشگری باشد.
پیشنهاد مشخص: یک برنامه جامع برای جشنواره تدوین و منتشر شود که در آن اهداف، رویدادها، مسئول هر بخش، زمانبندی، بودجه و شاخصهای ارزیابی مشخص باشد.
در کنار فروش یا اجرای کمپین تخفیف به جای نمایشگاه موقت، برگزاری کارگاههای آموزشی، نمایش زنده طراحی و دوخت، معرفی تاریخچه پوشش کوردی و فلسفه نقوش، اجرای موسیقی و آیینهای کوردی و معرفی جاذبههای گردشگری سقز میتواند جشنواره را از یک نمایشگاه معمولی متمایز کند.
سقز باید بخشی از جشنواره باشد
جشنواره نباید در یک محل محصور بماند. بازار سقز و مجموعه بازاربان باید به یکی از محورهای اصلی جشنواره تبدیل شوند.
میتوان با هماهنگی بازاربان، اصناف و کسبه، تخفیفهای ویژه جشنواره، ویترینهای کوردی، فضاسازی بازار، مسیرهای خرید و تبلیغات مشترک طراحی کرد تا گردشگر از محل جشنواره به بازار هدایت شود.
لزوم فضاسازی محیطی و ساخت المان
همچنین پیشنهاد میشود شهرداری سقز، اتاق اصناف، اتحادیهها، میراث فرهنگی و سایر دستگاههای مرتبط، یک کارگروه اجرایی مشترک تشکیل دهند و برای فضاسازی ورودیهای شهر، مسیرهای منتهی به جشنواره، محدوده بازار و محل برگزاری اقدام کنند.
المانهای شهری با الهام از پارچه و نقوش کوردی نیز میتوانند هم به زیباسازی شهر کمک کنند و هم به سوژه عکاسی و تولید محتوای گردشگران تبدیل شوند.
یک کمپین رسانهای و عکاسی برای سقز
تبلیغات نباید به چند پوستر و بنر محدود شود.
پیشنهاد مشخص که باید مطرح کرد: حداقل چند ماه پیش از جشنواره، یک کمپین رسانهای و تولیدات تصویری و چندرسانهای با محوریت «سقز؛ شهر پارچه و پوشاک کوردی» راهاندازی شود.
این کمپین میتواند شامل معرفی هنرمندان و تولیدکنندگان، تاریخچه بازار پارچه سقز، معرفی جاذبههای گردشگری، ویدئوهای کوتاه، روایتهای مرتبط با پوشش کوردی، شمارش معکوس و محتوای قابل بازنشر در شبکههای اجتماعی باشد.
همچنین میتوان با برگزاری فراخوان ملی یا منطقهای عکاسی و آثار هنری با موضوع بازار پارچه سقز، لباس کوردی و پوشش سنتی، هم به غنای فرهنگی جشنواره افزود و هم محتوای رسانهای تولید کرد.
هدف تبلیغات باید فقط دعوت به جشنواره نباشد؛ بلکه معرفی سقز باشد.
محل برگزاری؛ بخشی از برند جشنواره
مکان برگزاری فقط یک آدرس نیست. اگر هدف، پیوند جشنواره با بازار و گردشگری است، پارک مولوی کورد و محدوده بازار میتواند گزینهای قابل بررسی باشد؛ البته مشروط به آمادهسازی مناسب و ایجاد زیرساختهای لازم.
پیشنهاد میشود مسیر گردشگری جشنواره طراحی شود؛ بهگونهای که گردشگر از محل برگزاری به بازار، اماکن تاریخی و جاذبههای گردشگری سقز هدایت شود.
فضای استراحت و پذیرایی، نقاط عکاسی، اجرای موسیقی و آیینهای کوردی و معرفی جاذبههای شهر نیز باید بخشی از این مسیر باشد.
هدف این است که گردشگر فقط غرفهها را نبیند؛ وارد سقز شود، در بازار بگردد، خرید کند، عکس بگیرد و تجربه خود را منتشر کند.
جشنواره باید فراتر از منطقهای و حتی ملی باشد
برای ارتقای جایگاه جشنواره، دعوت از هنرمندان، طراحان و تولیدکنندگان شهرستانهای مختلف کوردستان، استانهای دیگر و حتی خارج از کشور و دعوت از شرکت های بزرگ تولید پارچه ضروری است.
این اقدامات میتواند جشنواره را از یک برنامه محلی به رویدادی منطقهای با محوریت سقز تبدیل کند.
چرا شتاب؟
وقتی بخشی از برنامهها، هماهنگیها و فضاسازیها هنوز کامل نشده و حتی درباره محل برگزاری نیز ابهامها و تغییراتی وجود داشته، اصرار بر برگزاری عجولانه قابل پرسش است.
بیش از یک دهه است که ظرفیت پارچه و پوشاک سقز و ضرورت تبدیل آن به یک مزیت فرهنگی و اقتصادی مطرح میشود. این فرصت نباید با یک اجرای حداقلی از بین برود.
اگر هدف، برندسازی سقز است، آمادهسازی حرفهای مهمتر از برگزاری سریع است.
نقد امروز، حمایت از آینده جشنواره است
اصل ایده برگزاری جشنواره پارچه و لباس کوردی قابل دفاع و حتی ضروری است؛ اما یک ظرفیت بزرگ را نباید با یک اجرای کوچک و کمرمق هدر داد.
سقز به یک نمایشگاه چندروزه نیاز ندارد؛ به یک برند ماندگار و یک رویداد معتبر منطقهای نیاز دارد.
اکنون انتظار میرود متولیان جشنواره، بهجای محدودکردن آن به محل برگزاری و غرفهها، برنامه جامع، کارگروه مشترک، کمپین رسانهای، مشارکت بازار، فضاسازی شهری و مسیر گردشگری جشنواره را در اولویت قرار دهند.
موفقیت جشنواره زمانی معنا دارد که پس از پایان آن، نام سقز بیشتر دیده شود، گردشگر بیشتری وارد شهر شود، بازار رونق بگیرد، هنرمندان و تولیدکنندگان شناخته شوند و جایگاه سقز بهعنوان یکی از کانونهای مهم پارچه و پوشاک کوردی در منطقه تثبیت شود.
این جشنواره میتواند یک رویداد معمولی باشد؛ یا نقطه آغاز برندسازی جدید سقز. انتخاب میان این دو، به کیفیت تصمیمها و اجرای امروز بستگی دارد.