هێز لە ڕێز دایە؛ جیاوازییەکان سەرچاوەی هێزن

– ئیبراهیم حسەینی، دەروونناس

مرۆڤایەتی لە بنەڕەتدا لە کۆمەڵێک تاک پێک هاتووە کە لە ڕووی بیرکردنەوە، ئەزموون، تەمەن، توانایی، پێگەی کۆمەڵایەتی و ئابووری، پێداویستی، و شێوازی ژیانەوە جیاوازییان هەیە. ئەم جیاوازییانە تایبەتمەندییەکی سروشتی کۆمەڵگان و نابێت ببنە هۆی دابەشبوون و دوورکەوتنەوە لە یەکتر؛ بەڵکو دەتوانن ببنە سەرچاوەیەکی گرنگ بۆ گەشە و پێشکەوتن.
لە ڕوانگەی زانستە کۆمەڵایەتییەکانەوە، ڕێز گرتن لە جیاوازییەکانی نێوان تاکەکان بنەمای دروستکردنی متمانە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییە تەندروستەکانە. کاتێک مرۆڤ هەست دەکات کە بیر و بۆچوونەکەی، کەسایەتییەکەی و مافەکانی بە ڕێزەوە وەردەگیرێن، زیاتر ئامادە دەبێت بۆ گفتوگۆ، هاوکاری، و بەشداری ئەرێنی لە ژیانی کۆمەڵایەتی.
جیاوازی بۆچوونیش لە زاتی خۆیدا شتێکی نەرێنی نییە. کۆمەڵگایەکی زیندوو ئەوەیە کە تێیدا بۆچوونە جیاوازەکان بتوانن بە شێوەیەکی ئارام و بەرپرسیارانە دەرببڕێن. گرنگ ئەوەیە جیاوازی بۆچوون نەبێتەهۆی کەمکردنەوەی بەهای کەسێکی تر. گفتوگۆی بە ڕێز دەتوانێت جیاوازییەکان لە هۆکاری ناکۆکییەوە بگۆڕێت بۆ سەرچاوەی تێگەیشتن و داهێنان.

هەروەها، ڕێز گرتن بە مانای ڕەخنە نەگرتن یان ڕازیبوون لەگەڵ هەموو بۆچوونێک نییە. مرۆڤ دەتوانێت لەگەڵ بیر و بۆچوونێکدا نەبێت، بەڵام لە هەمان کاتدا ڕێزی ئەو کەسەی کە ئەو بۆچوونەی هەیە بپارێزێت. ئەمە جیاوازییەکی گرنگە لەنێوان ڕەخنەی بیرۆکە و کەمکردنەوەی کەرامەتی مرۆڤ.
لە کۆمەڵگایەکی جیاوازدا، دادپەروەری و یەکسانی لە دەرفەتەکاندا گرنگییەکی تایبەتی هەیە. یەکسانی بە مانای ئەوە نییە کە هەموو کەسێک هەمان توانایی و پێداویستی هەبێت؛ بەڵکو بە مانای ئەوەیە هەموو تاکەکان بە کەرامەت و ڕێز مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت و دەرفەتی گونجاویان بۆ بەشداری و گەشەکردن هەبێت.
لە ڕاستیدا، هێزی کۆمەڵگا لە یەکسانبوونی هەموو تاکەکاندا نییە، بەڵکو لە توانای پێکەوەژیانی جیاوازەکاندا دەردەکەوێت. کاتێک جیاوازییەکان بە ڕێز و تێگەیشتن مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت، ئەوا جیاوازی دەبێتە هۆی فێربوون، داهێنان، فراوانبوونی دید و دروستکردنی پەیوەندییەکی بەهێزتر.
لە کۆتاییدا، «هێز لە ڕێز دایە» تەنها وتەیەکی جوان نییە؛ بەڵکو دەکرێت وەک بنەمایەکی گرنگی ژیانی کۆمەڵایەتی لێی بڕوانین. ڕێز، متمانە دروست دەکات؛ متمانە، گفتوگۆ بەهێز دەکات؛ گفتوگۆ، تێگەیشتن زیاد دەکات؛ و تێگەیشتن، ڕێگایەک بۆ پێکەوەژیانی ئارام و پێشکەوتنی کۆمەڵگا دەکاتەوە.