تیغ گرانی بر سلامت دهان و دندان؛ وقتی درمان به کالایی لوکس تبدیل می‌شود
افزایش حدود ۶۰ درصدی تعرفه‌ها، ضعف پوشش بیمه‌ای و کاهش قدرت خرید خانوارها، مراجعه به دندانپزشکی را برای بسیاری از شهروندان دشوار کرده و برخی را به تعویق درمان، مصرف مسکن و حتی کشیدن دندان به‌جای ترمیم واداشته است.
در سال ۱۴۰۵، هزینه خدمات دندانپزشکی در ایران افزایش چشمگیری یافته است. بر اساس اطلاعات این گزارش، تعرفه‌ها از ابتدای فروردین‌ماه در بخش حرفه‌ای ۳۵ درصد و در بخش‌های فنی و مصرفی ۷۰ درصد افزایش یافته‌اند؛ به‌طوری‌که میانگین رشد تعرفه‌ها به حدود ۶۰ درصد رسیده است.
هم‌زمان، نوسانات ارزی و افزایش قیمت مواد اولیه و تجهیزات، هزینه درمان را بالا برده است. بهزاد فرخ‌زاد، رئیس جامعه دندانپزشکی ایران، با انتقاد از بی‌توجهی به نرخ تورم در تعیین تعرفه‌ها گفته است: «قیمت مواد دندانپزشکی، دقیقه‌ای و لحظه‌به‌لحظه با نرخ دلار تغییر می‌کند».
از جرم‌گیری چندمیلیونی تا ایمپلنت ۹۰ میلیونی
بررسی‌های میدانی این گزارش نشان می‌دهد هزینه ویزیت دندانپزشکی به ۳۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان و جرم‌گیری به حدود یک‌ونیم تا سه‌ونیم میلیون تومان رسیده است. هزینه عصب‌کشی نیز بسته به نوع درمان و تعرفه مرکز، از چهار میلیون تومان فراتر می‌رود و در برخی موارد به بیش از ۱۲ میلیون تومان می‌رسد.
در درمان‌های پرهزینه‌تر، قیمت روکش دندان حدود ۱۴ تا ۲۰ میلیون تومان، ارتودنسی بین ۶۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان و ایمپلنت هر واحد بین ۳۰ تا ۹۰ میلیون تومان برآورد می‌شود. هزینه دندان مصنوعی کامل نیز به حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان رسیده است.
مقایسه برخی قیمت‌ها با سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد هزینه ایمپلنت در این مدت، بر اساس ارقام ارائه‌شده، در برخی موارد سه برابر شده است؛ افزایشی که پرداخت هزینه درمان را برای بسیاری از خانوارها دشوارتر می‌کند.
تعویق درمان؛ از مصرف مسکن تا کشیدن دندان
افزایش هزینه‌ها در کنار ضعف پوشش بیمه‌ای، بسیاری از شهروندان را به تعویق درمان‌های ضروری واداشته است؛ وضعیتی که می‌تواند به تشدید مشکلات دندانی و از دست رفتن دندان‌ها منجر شود.
بر اساس آمارهای مورد استناد این گزارش، مراجعات به مطب‌های دندانپزشکی نسبت به سال گذشته دست‌کم ۳۰ درصد کاهش یافته است؛ هرچند تأیید دقیق این رقم به داده‌های رسمی نیاز دارد.
روایت شهروندان نیز ابعاد این مشکل را نشان می‌دهد. برخی گفته‌اند به دلیل ناتوانی مالی، برای تسکین دندان‌درد به مسکن پناه می‌برند. یکی از مخاطبان از مصرف روزانه هشت قرص مسکن نوشته است و شهروند دیگری گفته برای رهایی از درد، بارها آمپول مسکن تزریق کرده است.
در مواردی نیز هزینه بالای ترمیم، افراد را به انتخاب کشیدن دندان سوق داده است. یکی از شهروندان روایت کرده که پس از اعلام هزینه ۱۷ میلیون تومانی برای ترمیم دندان، به دلیل ناتوانی مالی، کشیدن آن با هزینه یک میلیون تومان را انتخاب کرده است.
پیامدهای این وضعیت تنها جسمی نیست؛ مشکلات درمان‌نشده دندان می‌تواند اعتمادبه‌نفس، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی افراد را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سلامت دهان و دندان؛ قربانی ضعف پوشش بیمه‌ای
وقتی بخش عمده هزینه درمان از جیب بیمار پرداخت می‌شود، خانوارهای کم‌درآمد بیش از دیگران در معرض محرومیت از خدمات دندانپزشکی قرار می‌گیرند. حتی معاینات دوره‌ای و خدمات پیشگیرانه نیز ممکن است از سبد هزینه‌های خانوار حذف شوند؛ درحالی‌که تأخیر در درمان، مشکلات ساده را به عارضه‌هایی پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر تبدیل می‌کند.
گسترش پوشش بیمه‌ای خدمات ضروری دندانپزشکی، حمایت از خانوارهای کم‌درآمد و تقویت برنامه‌های پیشگیری، از جمله اقداماتی است که می‌تواند بخشی از این فشار را کاهش دهد.
وقتی شهروندی به دلیل ناتوانی مالی ناچار می‌شود درد را با مسکن تحمل کند یا دندان قابل‌ترمیم خود را بکشد، مسئله فراتر از گرانی خدمات درمانی است؛ این وضعیت، زنگ خطری برای سلامت عمومی و عدالت در دسترسی به درمان محسوب می‌شود.
منابع مورداستفاده: روزنامه پیام ما، دندان نیوز، تجارت نیوز، خبرانلاین و هم میهن
