برگزاری جشنواره تئاتر کوردی سقز در هالهای از ابهام
بازار برگزاری جشنوارههای گوناگون با موضوعات مختلف، این روزها در استان کوردستان داغ است؛ از جشنوارههای مرتبط با محصولات و ظرفیتهای بومی مانند سماق و انجیر گرفته تا رویدادهای فرهنگی و هنری. با این حال، سهم شهرستان فرهنگی و تاریخی سقز از این جریان، دستکم از ابتدای سال تاکنون، بسیار کمرنگ بوده است.
آنچه در این یادداشت مورد توجه قرار میگیرد، وضعیت برگزاری جشنواره بینالمللی تئاتر کوردی سقز است؛ رویدادی که طی نزدیک به سه دهه، به یکی از شناختهشدهترین نمادهای فرهنگی و هنری سقز و یکی از رویدادهای مهم تئاتر کوردی تبدیل شده است.
چند روز پیش، جشنواره «اتودهای نمایشی بوکان» با تبلیغات گسترده برگزار شد و جشنواره «زاب» پیرانشهر نیز در پیش است. بررسی ضرورت، کیفیت یا کارکرد این جشنوارهها موضوع این یادداشت نیست؛ بلکه مسئله اصلی، چرایی بلاتکلیفی جشنواره تئاتر کوردی سقز است.
در سطح استان کوردستان نیز برنامهریزی برای برگزاری رویدادهای مختلفی از جمله جشنواره تئاتر خیابانی مریوان، جشنوارههای استانی، دهگلان، زیویه، بیجار و دیگر رویدادهای فرهنگی و هنری در جریان است و تلاش دستاندرکاران هر یک از این رویدادها، در جای خود، شایسته توجه و ارجگذاری است.
با این حال، در میان این رویدادها، جشنواره تئاتر کوردی سقز همچنان در وضعیت نامشخصی قرار دارد؛ موضوعی که نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت. این جشنواره با ۲۷ سال سابقه و ۲۰ دوره برگزاری، حاصل سالها تلاش مستمر هنرمندان، فعالان تئاتر، مدیران فرهنگی و عوامل اجرایی بوده است؛ افرادی که در طول این سالها، با وجود فراز و نشیبهای متعدد، برای استمرار و ارتقای جایگاه جشنواره از هیچ تلاشی فروگذار نکردهاند.
سرمایه فرهنگی که نباید نادیده گرفته شود
جشنواره تئاتر کوردی سقز صرفاً یک رویداد تقویمی نیست؛ بلکه بخشی از سرمایه فرهنگی و هنری شهرستان سقز و حاصل انباشت تجربه چندین نسل از هنرمندان و فعالان عرصه تئاتر است.
این جشنواره طی سالهای گذشته توانسته است نام سقز را در عرصه تئاتر کوردی مطرح کند و ارتباطی میان هنرمندان، گروههای نمایشی و علاقهمندان این حوزه در داخل و خارج از کشور شکل دهد. حضور گروهها و هنرمندانی از مناطق مختلف و همچنین مشارکت هنرمندان کورد از خارج از کشور، به این رویداد ابعادی فراتر از یک جشنواره شهرستانی بخشیده است.
به همین دلیل، استمرار این رویداد را میتوان نه صرفاً یک مطالبه صنفی هنرمندان، بلکه بخشی از سیاست حفظ، توسعه و برندسازی فرهنگی سقز و استان کوردستان تلقی کرد.
ضرورت تشکیل شورای سیاستگذاری
بر اساس پیشنهاد تعدادی از فعالان تئاتر شهرستان، جلساتی با هیأتمدیره انجمن هنرهای نمایشی استان، معاون سیاسی استانداری کوردستان، فرماندار سقز و برخی دیگر از مسئولان برگزار شد.
در این جلسات، برای جلوگیری از گسست در روند برنامهریزی، بهویژه در موضوعاتی مانند تعیین دبیر جشنواره، برنامهریزی اجرایی و تأمین زیرساختهای لازم، پیشنهاد تشکیل «شورای سیاستگذاری جشنواره بینالمللی تئاتر کوردی سقز» مطرح شد؛ شورایی متشکل از هنرمندان و صاحبنظران حوزه تئاتر و نمایندگان نهادهای مرتبط شهرستانی و استانی که بتواند درباره سیاستگذاری، برنامهریزی، تعیین دبیر و سایر الزامات برگزاری جشنواره تصمیمگیری کند.
گفته میشود فرماندار سقز نیز در همین راستا مکاتباتی با اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته، اما تاکنون اقدام مشخصی برای عملیاتی شدن این پیشنهاد صورت نگرفته است.
از سوی دیگر، بر اساس اطلاعات و شنیدههای مطرحشده، احتمال برگزاری دوسالانه جشنواره نیز مطرح شده است؛ موضوعی که در صورت تحقق، میتواند استمرار یک رویداد باسابقه را با چالش مواجه کند. البته درباره این موضوع انتظار میرود ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کوردستان موضع رسمی و شفافی اعلام کند تا مبنای قضاوت، اطلاعات دقیق و رسمی باشد.
ضرورت شفافیت در تصمیمگیری
موضوع دیگری که نیازمند تعیین تکلیف است، اسامی پیشنهادی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی سقز برای عضویت در شورای سیاستگذاری است که بنا بر اطلاعات موجود، تاکنون برای صدور احکام مربوطه از سوی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی اقدام نهایی درباره آن صورت نگرفته است.
در روزهای گذشته نیز هیأتامنای انجمن هنرهای نمایشی کوردستان با فرماندار سقز دیدار کرده و خواستار حمایت مالی برای برگزاری جشنواره شدهاند. بنا بر گزارشهای مطرحشده از این دیدار، فرماندار سقز برای تقبل هزینههای برگزاری جشنواره اعلام آمادگی کرده و بر آغاز به کار شورای سیاستگذاری نیز تأکید داشته است.
