منطقه آزاد سنندج یا مریوان و بانه؟ چرا شهرستانهای مرزی به حاشیه رانده میشوند؟
سقزرووداو- در حالی که فلسفه ایجاد منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی مریوان و بانه، بهرهگیری از ظرفیتهای مرزی، تجاری و اقتصادی این دو شهرستان است، برخی منتقدان معتقدند رویکردهای مدیریتی فعلی در حال تقویت نقش سنندج بهعنوان مرکز اداری این منطقه و کمرنگکردن جایگاه شهرستانهای مرزی است.
این نگاه انتقادی، در سطح استان کوردستان نیز بازتابی از همان چالش قدیمی «مرکز ـ پیرامون» در ایران تلقی میشود؛ چالشی که به باور منتقدان، نمونههایی از آن را میتوان در رفتار و رویکرد استاندار کردستان و مدیرعامل منطقه آزاد مریوان و بانه مشاهده کرد.
در این میان، آگاهان اقتصادی و توسعهای از عملکرد فردی به نام سیدمعروف صمدی، مدیرعامل منطقه آزاد مریوان و بانه، انتقاد دارند و معتقدند او بهصورت تدریجی، ویژه و بدون اعلام رسمی، در حال تثبیت سنندج بهعنوان مرکز اداری منطقه آزاد است.
از رونمایی خودروهای وارداتی و نشست خبری در سنندج تا حذف شهرستانهای مرزی
برگزاری برنامه تبلیغاتی واردات خودروهای خارجی در سنندج، در حالی که مریوان از مرز بینالمللی و بانه از ظرفیت مهم تجاری برخوردار است، یکی از مواردی است که مورد انتقاد قرار گرفته است.
منتقدان میپرسند چرا بخش قابل توجهی از رویدادها و فعالیتهای مرتبط با منطقه آزاد، بهجای شهرستانهای هدف، در مرکز استان برگزار میشود و چرا ظرفیتهای اقتصادی و تجاری مریوان و بانه در کانون چنین برنامههایی قرار نمیگیرد؟
برگزاری نشست خبری مدیرعامل منطقه آزاد با خبرنگاران در سنندج، بدون دعوت از برخی رسانههای فعال شهرستانها در حوزه اقتصادی و منطقه آزاد نیز از دیگر مواردی است که به این انتقادها دامن زده است.
سکوت درباره الحاق بخشی از سقز به منطقه آزاد
از سوی دیگر، با وجود طرح گسترده مطالبه الحاق بخشی از جغرافیای شهرستان سقز به منطقه آزاد مریوان و بانه و ارائه دیدگاههای کارشناسی درباره نقش این الحاق در رفع برخی بنبستهای موجود و استفاده بهینهتر از ظرفیتهای طرح، تاکنون موضع روشنی از سوی مدیرعامل منطقه آزاد در این زمینه اعلام نشده است.
منتقدان معتقدند بیتوجهی به این مطالبه میتواند به معنای نادیدهگرفتن ظرفیتهای مکمل منطقه و تداوم تبعیضها علیه سقز باشد؛ در حالی که توسعه منطقه آزاد نیازمند نگاه فرامنطقهای و استفاده از ظرفیتهای اقتصادی شهرستانهای پیرامونی است.
پرسشی درباره محل استقرار مدیریت منطقه آزاد
یکی از پرسشهای جدی مطرحشده خطاب به مدیرعامل منطقه آزاد این است که اگر هدف، توسعه متوازن مناطق آزاد است، چرا مرکز اداری منطقه آزاد مریوان و بانه باید در سنندج باشد؟
منتقدان برای مقایسه میپرسند: آیا دفاتر مناطق آزاد کیش و قشم در بندرعباس مستقر هستند؟ آیا دفتر منطقه آزاد ارس در تبریز مستقر است؟ و آیا دفتر منطقه آزاد ماکو در ارومیه قرار دارد؟
طرح این نمونهها، این پرسش را ایجاد کرده است که با توجه به فاصله سنندج از شهرستانهای هدف منطقه آزاد، چه ضرورتی برای محوریت اداری مرکز استان وجود دارد و آیا چنین ساختاری با فلسفه شکلگیری منطقه آزاد مریوان و بانه همخوان است؟
مطالبه پاسخ از مسئولان و فعالان اقتصادی
اکنون این پرسش نهتنها متوجه مدیرعامل منطقه آزاد مریوان و بانه، بلکه متوجه فرمانداران، نمایندگان مجلس، رسانهها، فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران استان نیز هست:
چرا در برابر آنچه منتقدان «بیبرنامگی» و «رویکرد تبعیضآمیز» در مدیریت منطقه آزاد میدانند، واکنش جدی و مطالبهگرانهای شکل نگرفته است؟
منطقه آزاد مریوان و بانه قرار است موتور محرک اقتصاد مرزی و بستری برای جذب سرمایهگذاری، اشتغال و رونق تجارت در مناطق مرزی باشد؛ بنابراین، نحوه استقرار مدیریت، محل برگزاری رویدادها و میزان توجه به ظرفیت شهرستانهای هدف، موضوعاتی نیستند که بتوان به سادگی از کنار آنها گذشت.
