رتبه‌های برتر کنکور در انحصار پایتخت؛ جای خالی کوردستان و استانهای محروم
– هیوا محمدی، دیواندره
بررسی آمار منتشرشده از ۴۰ رتبه برتر کنکور ۱۴۰۵ در ۵ گروه آزمایشی (۱۰ نفر اول ریاضی، تجربی و انسانی + ۵ نفر اول هنر و زبان)، چند نکته کلیدی و ساختاری را در خصوص وضعیت عدالت آموزشی در کشور نشان می‌دهد:
▫️تمرکز شدید امکانات در پایتخت: استان تهران با اختصاص ۲۱ نفر (۵۲٫۵٪) از کل رتبه‌های برتر، به‌تنهایی بیش از نصف سهم کل کشور را در اختیار دارد. این موضوع نشان‌دهنده دسترسی نابرابر به مدارس خاص، کلاس‌های کنکور کیفیت بالا و منابع آموزشی پیشرفته در تهران نسبت به سایر نقاط کشور است.
▫️ سهم بسیار ناچیز سایر استان‌ها: پس از تهران، استان مازندران با ۶ نفر (۱۵٪) در رتبه دوم قرار دارد. استانهای یزد، همدان و آذربایجان شرقی هرکدام با ۲ نفر (۵٪) و سایر استانهای حاضر در جدول (البرز، کرمان، قزوین، کرمانشاه، فارس، خراسان شمالی و اصفهان) تنها با ۱ نفر (۲٫۵٪) در این فهرست جای گرفته‌اند.
▫️ غیبت ۱۹ استان کشور (از جمله کوردستان): در این میان، ۱۹ استان کشور از جمله کوردستان و حتی استانهای بزرگ دیگری مانند خراسان رضوی، هیچ نماینده‌ای در میان ۴۰ نفر برتر ندارند.
نبود عدالت آموزشی و ضرورت تجدیدنظر در سیاست‌های آموزشی
عدم حضور استانی مانند کوردستان در این آمار، لزوماً به معنای افت استعدادهای تحصیلی در منطقه نیست؛ بلکه پیامد مستقیمی از شکاف آموزشی، نابرابری در توزیع امکانات کنکوری، دسترسی محدودتر به زیرساخت‌های آموزشی استاندارد و تأثیر مستقیم تمکن مالی خانواده‌ها بر رتبه‌های برتر کنکور است. این آمار بار دیگر ضرورت تجدیدنظر در سیاست‌های عدالت آموزشی و تخصیص متوازن امکانات تحصیلی در سراسر کشور را نمایان می‌سازد.
