چالههای شهر؛ هزینهای پنهان بر دوش مردم و تهدیدی برای ایمنی رانندگی
– سید مهران حسینی، کارشناس رسمی دادگستری در رشته وسایل نقلیه و تصادفات
سالهاست شهروندان از وضعیت نامناسب آسفالت خیابانها، چالهها و فرورفتگیهای متعدد در معابر شهری گلایه دارند، اما این معضل همچنان پابرجاست و رسیدگی مؤثر و پایدار به آن به تأخیر افتاده است. چالههای سطح شهر تنها سیمای شهری را مخدوش نمیکنند، بلکه هر روز خسارتهای مالی قابل توجهی به شهروندان وارد کرده و ایمنی تردد را نیز با مخاطره روبهرو میسازند.
در شرایطی که هزینههای زندگی و نگهداری خودرو بهطور چشمگیری افزایش یافته، شهروندان ناچارند علاوه بر تحمل فشارهای اقتصادی، هزینههای ناشی از آسیبهای واردشده به خودروهای خود را نیز بپردازند. بخش قابل توجهی از استهلاک خودروها، بهویژه در جلوبندی، سیستم تعلیق، کمکفنرها، لاستیکها، رینگها، سیستم فرمان و سایر قطعات مرتبط، نتیجه ناهمواریها و چالههای موجود در معابر است. بسیاری از رانندگان بارها به تعمیرگاه مراجعه کرده و هزینههایی را متحمل شدهاند که در صورت برخورداری خیابانها از استانداردهای لازم، اساساً قابل پیشگیری بود.
اگر این موضوع بهصورت کارشناسی و تخصصی مورد ارزیابی قرار گیرد، بهروشنی مشخص خواهد شد که مجموع خسارتهای واردشده به هزاران خودرویی که روزانه در سطح شهر تردد میکنند، رقم قابل توجهی است. این هزینهها، که مستقیماً از جیب شهروندان پرداخت میشود، در عمل نوعی خسارت پنهان ناشی از ضعف نگهداری و کیفیت معابر شهری به شمار میرود.
ابعاد این مسئله تنها به خسارتهای مالی محدود نمیشود. وجود چالهها و ناهمواریهای خطرناک، رانندگان را ناگزیر به تغییر مسیر ناگهانی میکند؛ اقدامی که میتواند به برخورد با سایر خودروها، موتورسیکلتها یا حتی عابران پیاده منجر شود. در چنین شرایطی، یک چاله ساده میتواند زمینهساز وقوع حادثهای تلخ و جبرانناپذیر باشد.
از سوی دیگر، آنچه بیش از همه موجب نارضایتی افکار عمومی شده، تکرار این مشکلات حتی پس از اجرای پروژههای آسفالتریزی است. این وضعیت، پرسشهایی درباره کیفیت مصالح مصرفی، رعایت استانداردهای فنی و میزان نظارت بر اجرای پروژههای عمرانی ایجاد میکند. بدیهی است آسفالتی که مدت کوتاهی پس از اجرا دچار تخریب و ایجاد چاله میشود، با معیارهای یک اجرای اصولی و استاندارد فاصله دارد.
شهروندان حق دارند از معابر ایمن، استاندارد و باکیفیت برخوردار باشند؛ معابری که در آن دغدغه آسیب به خودرو یا خطر وقوع حوادث ناشی از نقص زیرساختها وجود نداشته باشد. انتظار میرود شهرداری و سایر دستگاههای مسئول، با برنامهریزی دقیق، ترمیم اصولی و ماندگار معابر، استفاده از مصالح استاندارد و نظارت مؤثر بر اجرای پروژههای عمرانی را در اولویت قرار دهند.
رسیدگی به وضعیت آسفالت خیابانها صرفاً یک اقدام عمرانی نیست؛ بلکه گامی در جهت حفظ حقوق شهروندان، ارتقای ایمنی تردد، کاهش هزینههای تحمیلی به مردم و صیانت از سرمایههای عمومی است. کیفیت معابر، یکی از شاخصهای مهم مدیریت شهری کارآمد و احترام به حقوق شهروندان به شمار میرود.
